कार्बन कॅप्चर आणि कार्बन स्टोरेज अंतर्गत व्हॉल्व्हचा नवीन विकास

'ड्युअल कार्बन' धोरणामुळे प्रेरित होऊन, अनेक उद्योगांनी ऊर्जा संवर्धन आणि कार्बन कपात करण्यासाठी एक तुलनेने स्पष्ट मार्ग तयार केला आहे. कार्बन तटस्थतेची प्राप्ती ही CCUS तंत्रज्ञानाच्या वापराशिवाय शक्य नाही. CCUS तंत्रज्ञानाच्या विशिष्ट उपयोगांमध्ये कार्बन कॅप्चर, कार्बन युटिलायझेशन अँड स्टोरेज इत्यादींचा समावेश होतो. तंत्रज्ञानाच्या या उपयोगांच्या मालिकेत स्वाभाविकपणे व्हॉल्व्ह मॅचिंगचा समावेश असतो. संबंधित उद्योग आणि उपयोगांच्या दृष्टिकोनातून, भविष्यातील विकासाची शक्यता आपल्यासाठी लक्ष देण्यायोग्य आहे.व्हॉल्व्हउद्योग.

१. सीसीयूएस संकल्पना आणि उद्योग साखळी

ए.सीसीयूएस संकल्पना
CCUS हे अनेक लोकांसाठी अपरिचित किंवा अगदी नवीन असू शकते. म्हणून, व्हॉल्व्ह उद्योगावर CCUS चा होणारा परिणाम समजून घेण्यापूर्वी, आपण एकत्र CCUS बद्दल जाणून घेऊया. CCUS हे (कार्बन कॅप्चर, युटिलायझेशन अँड स्टोरेज) चे संक्षिप्त रूप आहे.

बी.सीसीयूएस उद्योग साखळी.
संपूर्ण CCUS उद्योग साखळी मुख्यत्वे पाच दुव्यांनी बनलेली आहे: उत्सर्जन स्रोत, संकलन, वाहतूक, उपयोग आणि साठवण, आणि उत्पादने. संकलन, वाहतूक, उपयोग आणि साठवण हे तीन दुवे व्हॉल्व्ह उद्योगाशी जवळून संबंधित आहेत.

२. CCUS चा परिणामव्हॉल्व्हउद्योग
कार्बन तटस्थतेच्या प्रेरणेने, पेट्रोकेमिकल, औष्णिक ऊर्जा, पोलाद, सिमेंट, छपाई आणि व्हॉल्व्ह उद्योगाशी संबंधित इतर उद्योगांमध्ये कार्बन कॅप्चर आणि कार्बन स्टोरेजची अंमलबजावणी हळूहळू वाढेल आणि वेगवेगळी वैशिष्ट्ये दिसून येतील. उद्योगाला होणारे फायदे हळूहळू समोर येतील आणि आपण संबंधित घडामोडींकडे बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे. खालील पाच उद्योगांमध्ये व्हॉल्व्हची मागणी लक्षणीयरीत्या वाढेल.

अ. पेट्रोकेमिकल उद्योगाची मागणी सर्वप्रथम समोर येते.
असा अंदाज आहे की २०३० मध्ये माझ्या देशाची पेट्रोकेमिकल उत्सर्जन कमी करण्याची मागणी सुमारे ५० दशलक्ष टन असेल आणि २०४० पर्यंत ती हळूहळू शून्यावर येईल. पेट्रोकेमिकल आणि रासायनिक उद्योग हे कार्बन डायऑक्साइडच्या वापराचे मुख्य क्षेत्र असल्यामुळे, तसेच कार्बन डायऑक्साइड पकडण्यासाठी कमी ऊर्जा लागत असल्यामुळे, गुंतवणुकीचा खर्च आणि संचालन व देखभालीचा खर्च कमी असल्यामुळे, या क्षेत्रात CUSS तंत्रज्ञानाच्या वापराला सर्वप्रथम प्रोत्साहन देण्यात आले आहे. २०२१ मध्ये, सिनोपेक चीनच्या पहिल्या दशलक्ष-टन क्षमतेच्या CCUS प्रकल्पाचे, म्हणजेच किलू पेट्रोकेमिकल-शेंगली ऑइलफिल्ड CCUS प्रकल्पाचे बांधकाम सुरू करेल. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर, तो चीनमधील सर्वात मोठा CCUS संपूर्ण-उद्योग साखळी प्रात्यक्षिक तळ बनेल. सिनोपेकने दिलेल्या आकडेवारीनुसार, २०२० मध्ये सिनोपेकने पकडलेल्या कार्बन डायऑक्साइडचे प्रमाण सुमारे १.३ दशलक्ष टन होते, त्यापैकी ३००,००० टन तेलक्षेत्रात पूर आणण्यासाठी (ऑइल फील्ड फ्लडिंग) वापरले जाईल, ज्यामुळे कच्च्या तेलाची पुनर्प्राप्ती सुधारण्यात आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यात चांगले परिणाम मिळाले आहेत.

ब. औष्णिक ऊर्जा उद्योगाची मागणी वाढेल.
सध्याच्या परिस्थितीनुसार, वीज उद्योगात, विशेषतः औष्णिक वीज उद्योगात, व्हॉल्व्हची मागणी फार मोठी नाही, परंतु 'ड्युअल कार्बन' धोरणाच्या दबावामुळे कोळशावर चालणाऱ्या वीज प्रकल्पांचे कार्बन न्यूट्रलायझेशनचे कार्य अधिकाधिक कठीण होत आहे. संबंधित संस्थांच्या अंदाजानुसार: २०५० पर्यंत आपल्या देशाची विजेची मागणी १२-१५ ट्रिलियन kWh पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे, आणि वीज प्रणालीमध्ये निव्वळ शून्य उत्सर्जन साध्य करण्यासाठी CCUS तंत्रज्ञानाद्वारे ४३०-१.६४ अब्ज टन कार्बन डायऑक्साइड कमी करणे आवश्यक आहे. जर कोळशावर चालणाऱ्या वीज प्रकल्पात CCUS बसवले गेले, तर ते ९०% कार्बन उत्सर्जन शोषून घेऊ शकते, ज्यामुळे ते एक कमी-कार्बन वीज निर्मिती तंत्रज्ञान बनते. वीज प्रणालीची लवचिकता साकार करण्यासाठी CCUS चा वापर हे मुख्य तांत्रिक साधन आहे. अशा परिस्थितीत, CCUS च्या स्थापनेमुळे व्हॉल्व्हची मागणी लक्षणीयरीत्या वाढेल आणि वीज बाजारात, विशेषतः औष्णिक वीज बाजारात, व्हॉल्व्हच्या मागणीत नवीन वाढ दिसून येईल, जे व्हॉल्व्ह उद्योग कंपन्यांसाठी लक्ष देण्यायोग्य आहे.

क. पोलाद आणि धातुकाम उद्योगाची मागणी वाढेल.
असा अंदाज आहे की २०३० मध्ये उत्सर्जन कपातीची मागणी दरवर्षी २०० दशलक्ष टन ते ५० दशलक्ष टन असेल. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की पोलाद उद्योगात कार्बन डायऑक्साइडचा वापर आणि साठवणूक करण्याव्यतिरिक्त, त्याचा थेट वापर पोलाद निर्मिती प्रक्रियेतही केला जाऊ शकतो. या तंत्रज्ञानाचा पुरेपूर फायदा घेतल्यास उत्सर्जन ५% ते १०% पर्यंत कमी करता येते. या दृष्टिकोनातून, पोलाद उद्योगातील संबंधित व्हॉल्व्हच्या मागणीत नवीन बदल होतील आणि मागणीत लक्षणीय वाढीचा कल दिसून येईल.

ड. सिमेंट उद्योगाची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढेल.
असा अंदाज आहे की २०३० मध्ये उत्सर्जन कपातीची मागणी दरवर्षी १०० दशलक्ष टन ते १५२ दशलक्ष टन असेल आणि २०६० मध्ये ही मागणी दरवर्षी १९० दशलक्ष टन ते २१० दशलक्ष टन असेल. सिमेंट उद्योगातील चुनखडीच्या विघटनातून निर्माण होणारा कार्बन डायऑक्साइड एकूण उत्सर्जनाच्या सुमारे ६०% असतो, त्यामुळे सिमेंट उद्योगाचे डीकार्बनीकरण करण्यासाठी CCUS हे एक आवश्यक साधन आहे.

ई. हायड्रोजन ऊर्जा उद्योगाची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाईल.
नैसर्गिक वायूतील मिथेनपासून निळा हायड्रोजन काढण्यासाठी मोठ्या संख्येने व्हॉल्व्हचा वापर करावा लागतो, कारण CO2 उत्पादनाच्या प्रक्रियेतून ऊर्जा मिळवली जाते, कार्बन कॅप्चर आणि स्टोरेज (CCS) आवश्यक आहे, आणि पारेषण व साठवणुकीसाठी मोठ्या संख्येने व्हॉल्व्हचा वापर करावा लागतो.

३. व्हॉल्व्ह उद्योगासाठी सूचना
CCUS ला विकासासाठी मोठी संधी मिळेल. जरी त्याला विविध अडचणींचा सामना करावा लागत असला तरी, दीर्घकाळात CCUS च्या विकासाला मोठी संधी मिळेल, हे निर्विवाद आहे. यासाठी व्हॉल्व्ह उद्योगाने स्पष्ट आकलन आणि पुरेशी मानसिक तयारी ठेवली पाहिजे. अशी शिफारस केली जाते की, व्हॉल्व्ह उद्योगाने CCUS उद्योगाशी संबंधित क्षेत्रांमध्ये सक्रियपणे सहभाग घ्यावा.

अ. CCUS प्रात्यक्षिक प्रकल्पांमध्ये सक्रियपणे सहभागी व्हा. चीनमध्ये राबविण्यात येत असलेल्या CCUS प्रकल्पासाठी, व्हॉल्व्ह उद्योग कंपन्यांनी तंत्रज्ञान आणि उत्पादन संशोधन व विकासाच्या दृष्टीने प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत सक्रियपणे सहभागी झाले पाहिजे, प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत सहभागी होण्याच्या प्रक्रियेत अनुभव संकलित केला पाहिजे आणि त्यानंतरच्या मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादन व व्हॉल्व्ह जुळवणीसाठी तंत्रज्ञान, मनुष्यबळ आणि उत्पादनांचा पुरेसा साठा तयार ठेवला पाहिजे.

ब. सध्याच्या CCUS प्रमुख उद्योग रचनेवर लक्ष केंद्रित करणे. CCUS प्रकल्पातील व्हॉल्व्ह्स तैनात करण्यासाठी, चीनचे कार्बन कॅप्चर तंत्रज्ञान प्रामुख्याने वापरल्या जाणाऱ्या कोळसा ऊर्जा उद्योगावर आणि भूगर्भीय साठवणूक केंद्रित असलेल्या पेट्रोलियम उद्योगावर लक्ष केंद्रित करणे; तसेच हे व्हॉल्व्ह्स ओर्डोस खोरे आणि जुंगार-तुहा खोरे यांसारख्या महत्त्वाच्या कोळसा उत्पादक क्षेत्रांमध्ये तैनात करणे. बोहाई उपसागर खोरे आणि पर्ल रिव्हर माउथ खोरे, जी महत्त्वाची तेल आणि वायू उत्पादक क्षेत्रे आहेत, तेथील संधीचा फायदा घेण्यासाठी संबंधित उद्योगांशी घनिष्ठ सहकार्याचे संबंध प्रस्थापित करणे.

सी. सीसीयूएस प्रकल्पातील व्हॉल्व्हच्या तंत्रज्ञान आणि उत्पादन संशोधन व विकासासाठी विशिष्ट आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे. भविष्यात सीसीयूएस प्रकल्पांच्या व्हॉल्व्ह क्षेत्रात आघाडी घेण्यासाठी, उद्योग कंपन्यांनी संशोधन आणि विकासासाठी ठराविक निधी बाजूला ठेवावा आणि तंत्रज्ञान संशोधन व विकासाच्या दृष्टीने सीसीयूएस प्रकल्पांना सहाय्य करावे, जेणेकरून सीसीयूएस उद्योगाच्या स्थापनेसाठी एक चांगले वातावरण निर्माण होईल, अशी शिफारस करण्यात येते.

थोडक्यात, CCUS उद्योगासाठी अशी शिफारस केली जाते कीव्हॉल्व्हउद्योग “ड्युअल-कार्बन” धोरणांतर्गत होणारे नवीन औद्योगिक बदल आणि त्यासोबत येणाऱ्या विकासाच्या नवीन संधी पूर्णपणे समजून घेतो, काळाबरोबर वाटचाल करतो आणि उद्योगात नवीन विकास साधतो!