बटरफ्लाय वाल्वचे वर्गीकरण आणि कार्य तत्त्व

बटरफ्लाय व्हॉल्व्हचे अनेक प्रकार आहेत आणि त्यांच्या वर्गीकरणाच्या अनेक पद्धती आहेत.

१. संरचनात्मक स्वरूपानुसार वर्गीकरण
(1)समकेंद्री बटरफ्लाय वाल्व; (2) एकल-एक्सेन्ट्रिक बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह; (3) दुहेरी-विलक्षण बटरफ्लाय वाल्व; (4) तीन-एक्सेन्ट्रिक बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह

२. सीलिंग पृष्ठभागाच्या सामग्रीनुसार वर्गीकरण
(1) लवचिक बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह
(2) धातू-प्रकारचा कठीण-सील केलेला बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. सीलिंग जोडी धातूच्या कठीण पदार्थापासून धातूच्या कठीण पदार्थापर्यंत बनलेली असते.

३. सीलबंद फॉर्मद्वारे वर्गीकरण
(1) फोर्स सील्ड बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह.
(2) दाबाने सील होणारा बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. सीट किंवा प्लेटवरील लवचिक सीलिंग घटकाद्वारे सीलचा दाब निर्माण केला जातो.
(3) स्वयंचलित सीलबंद बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. माध्यमाच्या दाबामुळे सीलचा विशिष्ट दाब आपोआप निर्माण होतो.

४. कामाच्या दबावानुसार वर्गीकरण
(1) व्हॅक्यूम बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. मानक वातावरणापेक्षा कमी कार्यकारी दाब असलेला बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह.
(2) कमी दाबाचा बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. PN≤1.6MPa नाममात्र दाब असलेला बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह.
(3) मध्यम-दाब बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. नाममात्र दाब PN हा 2.5∽6.4MPa चा बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह आहे.
(4) उच्च-दाब बटरफ्लाय वाल्व. नाममात्र दाब PN हा 10.0∽80.00Pa चा बटरफ्लाय वाल्व आहे.
(5) अति-उच्च दाब बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह. नाममात्र दाब PN <100MPa असलेला बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह.

५. कनेक्शन मोडनुसार वर्गीकरण
(1)वेफर बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह
(2) फ्लेंज बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह
(3) लग बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह
(4) वेल्डेड बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह

कॉन्सेंट्रिक बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह हा एक प्रकारचा व्हॉल्व्ह आहे जो गोलाकार बटरफ्लाय प्लेटच्या साहाय्याने उघडतो आणि बंद होतो, तसेच व्हॉल्व्ह स्टेमच्या फिरण्याने द्रव वाहिनी उघडतो, बंद करतो आणि समायोजित करतो. बटरफ्लाय व्हॉल्व्हची बटरफ्लाय प्लेट पाईपच्या व्यासाच्या दिशेने बसवलेली असते. बटरफ्लाय व्हॉल्व्हच्या बॉडीमधील दंडगोलाकार वाहिनीमध्ये, डिस्क बटरफ्लाय प्लेट अक्षाभोवती फिरते आणि फिरण्याचा कोन ० ते ९० अंशांच्या दरम्यान असतो. जेव्हा फिरणे ९० अंशांपर्यंत पोहोचते, तेव्हा व्हॉल्व्ह पूर्णपणे उघडतो.

बांधकाम आणि स्थापनेचे महत्त्वाचे मुद्दे
१) स्थापनेची जागा, उंची, आत येण्याची आणि बाहेर जाण्याची दिशा डिझाइनच्या आवश्यकता पूर्ण करणारी असावी आणि जोडणी पक्की व घट्ट असावी.
२) थर्मल इन्सुलेशन पाईपवर बसवलेल्या सर्व प्रकारच्या मॅन्युअल व्हॉल्व्हचे हँडल खालीच्या दिशेने नसावे.
३) इन्स्टॉलेशनपूर्वी व्हॉल्व्हची बाह्य तपासणी करणे आवश्यक आहे, आणि व्हॉल्व्हची नेमप्लेट सध्याच्या राष्ट्रीय मानक “जनरल व्हॉल्व्ह मार्क” GB 12220 च्या तरतुदींनुसार असावी. १.० MPa पेक्षा जास्त कार्यकारी दाब असलेल्या आणि मुख्य पाईपवर बंद होणाऱ्या व्हॉल्व्हसाठी, इन्स्टॉलेशनपूर्वी मजबुती आणि घट्टपणाच्या कामगिरीची चाचणी घेतली जावी आणि पात्र ठरल्यानंतरच त्यांचा वापर केला जावा. मजबुती चाचणीमध्ये, चाचणीचा दाब नाममात्र दाबाच्या १.५ पट असतो आणि कालावधी ५ मिनिटांपेक्षा कमी नसावा. व्हॉल्व्हचे कवच आणि पॅकिंग गळतीशिवाय पात्र असावे. घट्टपणाच्या चाचणीसाठी, चाचणीचा दाब नाममात्र दाबाच्या १.१ पट असतो; चाचणीचा दाब GB 50243 मानकानुसार चाचणीच्या कालावधीसाठी असावा आणि व्हॉल्व्हचा सील पृष्ठभाग पात्र असावा.

मुख्य मुद्द्यांची उत्पादन निवड
१. बटरफ्लाय वाल्वचे मुख्य नियंत्रण मापदंड म्हणजे त्याची वैशिष्ट्ये आणि आकारमान.
२. बटरफ्लाय व्हॉल्व्ह हा एक सिंगल प्लेट विंड व्हॉल्व्ह आहे, त्याची रचना साधी, प्रक्रिया सोयीस्कर, किंमत कमी आणि वापर सोपा आहे, परंतु त्याच्या समायोजनाची अचूकता कमी असते, त्यामुळे तो फक्त व्हेंटिलेशन आणि एअर कंडिशनिंग सिस्टीममध्ये स्विच किंवा ढोबळ समायोजनाच्या प्रसंगांसाठीच योग्य आहे.
३. हे हाताने, विजेवर किंवा झिपरने चालवता येते, तसेच ९० अंशांच्या कोणत्याही कोनात स्थिर करता येते.
४. एकाच अक्षावर असलेल्या व्हॉल्व्ह प्लेटमुळे, भार सहन करण्याची शक्ती मर्यादित असते, त्यामुळे जास्त दाबाचा फरक आणि जास्त प्रवाह दराच्या परिस्थितीत व्हॉल्व्हचे आयुष्य कमी असते. व्हॉल्व्ह बंद प्रकार आणि सामान्य प्रकार, तसेच इन्सुलेटेड आणि नॉन-इन्सुलेटेड अशा दोन प्रकारात उपलब्ध आहे.
५. इलेक्ट्रिक बटरफ्लाय व्हॉल्व्हमध्ये फक्त दुहेरी प्रकारचे नियंत्रण असते, त्याचा इलेक्ट्रिक ॲक्ट्युएटर मल्टी-लीफ व्हॉल्व्हसारखाच असतो.